Tatile veya sinemaya gitmek zevk için yapılabilir ancak ticarette her faaliyet ticari fayda sağlamak amacıyla yapılmaktadır. O nedenle devasa bir holding bile olsa, sınırlı kaynakları olan işletmeler aynı düşünce çerçevesinde yaptıkları her faaliyetten maksimum faydayı elde etmek mecburiyetindedir.

Günümüz piyasa koşullarında rekabeti körükleme konusunda (özellikle Türkiye gibi tek rekabet silahı olarak fiyatın görüldüğü ekonomilerde) en başarılı rakibimiz “ucuzluk aşkıdır” maalesef. Bu nedenle işletmeler üzerinde giderek artan ve durmayacak olan bir maliyet baskısı bulunur. Bu savaştan galip çıkmanın yolu pek çok kez tekrarlandığı üzere fonksiyonel farklılaşma yaratacak ürünler, hizmetler ve/veya servisler geliştirmektir. Bu yönde yapılan çalışmaları Ar-Ge kapsamı içerisinde ele almak mümkündür.

Ar-Ge projeleri ise doğası gereği riskli, maliyetli ve geri dönüşü uzun olan projelerdir. Bu nedenle Ar-Ge projelerinin belli oranlarda (hibe ve faizsiz kredi olarak) finansmanını sağlayan Tübitak, TTGV gibi kurumların verdikleri destekler oldukça önem arz eder. Bu desteklerden faydalanmak ise ülke genelinde bilinçlenme, yenilikçi projelere yönelim ve hiç bitmeyen sermaye arayışı nedeniyle giderek zorlaşıyor.

Tübitak, TTGV gibi Ar-Ge desteklerinden faydalanabilmek için öncelikle ilgili başvuru dokümanlarını doldurmak için konu olabilecek bir Ar-Ge projenizin olması gerekir. Ar-Ge projenizin ve başvurunuzun destek kapsamına alınabilmesi için aşağıdaki sıralayacağım ana konularda başarılı bir sunuma sahip olması gerekir:

• Teknolojik yenilik, Ar-Ge projelerinin en belirgin özelliği mevcut teknolojiye (tekniğin bilinen durumu) yapılacak olan katkıların yoğunluğudur. Başvuruda bulunulan proje için hazırlanacak olan başvuru dosyasında Ar-Ge yapılacak olan konudaki, mevcut teknik olanakların, literatürün ve patent araştırmalarının eksiksiz yapılması ve proje neticesinde elde edilecek olan teknik kazanımların nümerik değerler ve karşılaştırmalar ile birlikte sunulması gerekir. Ayrıca bu kazanımlar için yapılacak olan çalışmalar, analizler, test ve denemelerde bilimsel bir çerçeve içerisinde derin olarak ele alınmalıdır. Proje başvurularında yenilikçilik, dünyada yeni, Türkiye’de yeni ve şirket için yeni olmak üzere çeşitli sınıflarda değerlendirilmektedir.
• Altyapı yeterliliği, proje başvurusunda altyapı diğer bir önemli konudur. Tercihen başvurulan konu üzerine firmanın deneyimi olması beklenir. Bu sayede riskin ölçülebilirliği sağlanır. Ancak her zaman için kurulu bir altyapı sunulması şart olmaz. Proje planı doğru çizilmiş ve proje yöneticisi konusunda yetkin olan projelerde, Ar-Ge altyapısının destekle beraber kurulması da söz konusu olabilir. Ama her iki durumda da başvuruda yapılacak olan Ar-Ge çalışmalarına yönelik personel, makine, laboratuar, yazılım, donanım vb. altyapı yetkinliği iyi anlatılmalıdır.
• Kamusal fayda, hibe ve/veya faizsiz kredi olarak verilen destekler yoğunlukla kamu kaynaklı fonlardan oluşturulur. Bu nedenle önerilen Ar-Ge projelerinin sadece öneren kuruluş için değil Türkiye için de katma değer yaratacak projeler olması beklenir. Proje neticesinde ihracat olanağı, (nitelikli) istihdam artışı, patent ortaya çıkması gibi konular kamu yararını öne çıkarır. Öte yandan alınacak olan destekle yapılacak olan çalışmaların kurum içerisinde yeni Ar-Ge projesi geliştirmeye altyapı sağlaması ve bu yönde bir kültür oluşturması da hedeflenir.

Yukarıda bahsettiğim üç ana konu hibe kazanmaya hak kazanabilecek bir proje için kritik konular iken elbette bu süreç içerisinde etken olan başka parametrelerde bulunur. Destek için başvurulan projenin öncelikli alanda bulunması, daha önce alınan ve başarılı olunan diğer Ar-Ge projeleri, başvuru dosyasında kullanılan teknik bilgilerin derinliği ve referans kullanımı, dosyanın belirtilen yazı ve format kriterlerine uygun olarak hazırlanması gibi uzayıp giden bir liste destek almaya hak kazanan ve kaybeden projeler arasındaki farkı belirler.

Soru ve yorumlarınızı bekliyorum.

Yazı: Kemal Sidar